راهنمای کاربردی نمایندگان حقوقی وزارت دادگستری و سازمان تعزیرات حکومتی در دعاوی پرداخت دیه از بیت المال

2,700,000 ریالریال 3,000,000

 


فصل 1: مفهوم‌شناسی و مبانی نظری


1-1- مفهوم‌شناسی


1-1-1- دیه


1-1-2- بیت‌المال


1-2- مبانی نظری پرداخت دیه از بیت‌المال


1-2-1- قاعده «لایبطل دم امرء المسلم»


1-2-2- قاعده «الخراج بالضمان»


1-2-3- قاعده «لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام»


1-2-4- تکلیف حاکمیت در حمایت از شهروندان آسیب‌دیده


1-3- حدود مسئولیت بیت‌المال: مطلق یا محدود؟


1-3-1- مسئولیت مطلق بیت‌المال


1-3-2- مسئولیت محدود بیت‌المال


1-4- ارکان پرداخت دیه از بیت‌المال


1-4-1- وقوع جرم


1-4-2- مجنی‌علیه (بزه‌دیده)


1-4-3- مرتکب یا جانی


1-4-4- نوع آسیب و اثبات صدمات وارده


فصل 2: مصادیق و قواعد حاکم بر پرداخت دیه از بیت‌المال


2-1- عدم‌شناسایی قاتل و قتل بر اثر ازدحام جمعیت


2-1-1- مسئولیت حاکمیت در شناسایی قاتل


2-1-2- اقدامات لازم برای احراز وقوع قتل


2-1-3- ملاک زمانی برای پرداخت دیه


2-1-4- قتل بر اثر ازدحام جمعیت


2-2- عدم‌شناسایی ضارب در جنایت مادون نفس


2-3- عدم‌دسترسی به مرتکب جنایت به علت مرگ یا فرار


2-3-1- جنایت عمدی


2-3-1-1- شرط اول: احراز عدم دسترسی به مرتکب


2-3-1-2- شرط دوم: رعایت توالی قانونی


2-3-1-3- رویه اجرایی


2-3-2- جنایت شبه‌عمدی


2-3-2-1- تبعیت از ماده 435 قانون مجازات اسلامی


2-3-2-2- استثناء در برخی جنایات شبه‌عمدی


2-3-2-3- لزوم محکومیت منجز و قطعی بیت‌المال


2-3-3- جنایت خطای محض


2-4- عدم تمکن مالی عاقله در جنایات موضحه و بالاتر


2-4-1- تبصره ماده 467 قانون مجازات اسلامی


2-4-2- شرایط و احکام عاقله


2-4-3- احراز عدم تمکن مالی


2-5- پرداخت فاضل دیه در جنایت عمدی و عدم تمکن خواهان قصاص


2-5-1- شرایط اعمال ماده 428


2-5-2- فرایند اجرایی


2-6- دیه فوت یا صدمه بدنی ناشی از اجرای وظایف قانونی مأموران دولتی


2-6-1- شرایط اعمال ماده 473


2-6-2- مأموران نظامی


2-7- دیه قتل در فرض عدم‌وجود لوث و سوگند متهمان بر برائت


2-8- دیه صدمات اضافی ناشی از اجرای حکم محکومیت تعزیری


2-9- دیه قتل یا صدمه بدنی در فرض اثبات عدم صحت حکم محکومیت کیفری


2-10- دیه مهاجم مجنون در فرض دفاع مشروع


2-11- دیه مقتول در فرض تحقق لوث به نحو مردد و اقامه قسامه توسط شاکی


2-12- دیه مقتول در تحقق لوث به نحو مردد و اقامه قسامه توسط متهمان به درخواست قاضی


2-13- دیه مقتول در فرض تحقق لوث و اقامه قسامه مدعی‌علیه واحد یا عدم تحقق لوث و سوگند متهم بر عدم انجام قتل


2-14- دیه جنایت خطای محض اقلیت‌های دینی در فرض عدم تمکن مالی


2-15- دیه فوت یا صدمه مترددین غیرمجاز مرزی و سربازان وظیفه آسیب‌دیده در محیط پادگان


2-15-1- افراد متردد غیرمجاز مرزی


2-15-2- سربازان وظیفه


2-15-3- پرداخت دیه و مقررات قانونی


2-15-4- نکات اجرایی


مصادیق پرداخت دیه از بیت‌المال در یک نگاه


فصل 3: صلاحیت رسیدگی به دعاوی پرداخت دیه از بیت‌المال


3-1- صلاحیت ذاتی


3-1-1- طرح شکایت کیفری


3-1-1-1- دادگاه‌های کیفری و اطفال و نوجوانان


3-1-1-2- دادگاه‌های نظامی


3-1-1-4- دادگاه‌های ویژه روحانیت


3-1-2- تقدیم دادخواست حقوقی


3-2- صلاحیت محلی


3-2-1- طرح شکایت کیفری


3-2-2- تقدیم دادخواست حقوقی


صلاحیت رسیدگی به دعاوی پرداخت دیه از بیت‌المال در یک نگاه


فصل 4: ایرادات رایج مستلزم دفاع


4-1- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از قتل یا ضرب و جرح مرتکب ناشناس بدون بررسی و تحقیقات مکفی


4-2- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه بدون احراز عدم تمکن مالی مرتکب یا عاقله


4-3- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از تیراندازی مأموران نیروهای مسلح، آسیب دیدن اشخاص بی‌گناه و نحوه جبران خسارت


شرط استحقاق دیه


رویه قضایی


نتیجه‌گیری


4-4- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از آسیب‌های وارده به مأموران نیروهای مسلح


نتیجه در مورد پرداخت دیه و خسارات


نظریه مشورتی اداره حقوقی


رویه قضایی


4-5- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از انفجار مهمات و مرمیات


4-6- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از حوادث قهری


4-7- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه ناشی از تصادفات رانندگی موضوع ماده ۲۱ قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث


4-8- محکومیت بیت‌المال به پرداخت دیه فوت یا جراحت وارده به اتباع خارجی مقیم ایران


4-9- محکومیت بیت‌المال به پرداخت اَرش عمل جراحی


4-10- محکومیت بیت‌المال به پرداخت مابه‌التفاوت دیه زن تا سقف دیه مرد


4-11- اشتباه در محاسبه دیه جراحات بندهای الف تا خ ماده 709 قانون مجازات اسلامی


4-12- اشتباه در محاسبه دیه تغییر رنگ بدن انسان


4-13- اشتباه در محاسبه دیه جراحت نافذه ناشی از اصابت ساچمه


4-14- تداخل یا تعدد دیات در جراحات ناشی از اصابت ساچمه


4-15- محکومیت بیت‌المال به پرداخت هزینه‌های درمان


4-16- محکومیت بیت‌المال به پرداخت خسارت ازکارافتادگی


4-17- محکومیت بیت‌المال ‌به پرداخت خسارات دادرسی و نیم‌عشر اجرایی


فصل 5: نحوه عمل نمایندگان حقوقی، آیین‌نگارش و فن دفاع در محاکم


5-1- فرایند حضور نمایندگان حقوقی در مراحل دادرسی


5-1-1- مراحل دادرسی و دفاعیات شکلی و ماهوی


5-1-2- فرایند ابلاغ تا اقدام در دعاوی علیه بیت‌المال


5-1-3- روش‌های اعتراض نمایندگان حقوقی


5-1-3-1- واخواهی


5-1-3-2- تجدیدنظرخواهی


5-1-3-3- فرجام‌خواهی


5-1-3-4- درخواست صدور رأی تصحیحی


5-1-3-5- اعاده دادرسی


5-2- آیین نگارش حقوقی و فن دفاع در محاکم


5-2-1- ابزار دفاع در محکمه


5-2-1-1- توانایی شناسایی و تشخیص امور موضوعی پرونده


5-2-1-2- تسلط به قوانین و مقررات و تقویت دانش حقوقی


5-2-1-3- داشتن سعه صدر و رعایت احترام قضات و اصحاب دعوی


5-2-1-4- تقویت قدرت بیان و آرامش در کلام و رفتار


5-2-1-5- رعایت ایجاز و اختصار و بهره‌گیری از ادبیات حقوقی


5-2-2- چگونگی تنظیم لوایح دفاع


5-2-2-1- انتخاب صحیح مخاطب لایحه


5-2-2-2- ذکر مشخصات ابلاغیه یا دادنامه معترض‌عنه


5-2-2-3- ذکر سمت نماینده حقوقی


5-2-2-4- اشاره به محتویات پرونده و موضوع جنایت یا حادثه


5-2-2-5- ذکر موارد ایراد با استناد و استدلال حقوقی


5-2-2-6- جمع‌بندی دفاعیات و ذکر خواسته نهایی


5-2-2-7- ذکر نام و سمت تقدیم‌کننده لایحه و درج امضا


5-2-3- نمونه معرفی‌نامه نمایندگی حقوقی


فصل 6: روش کار با سامانه خودکاربری اشخاص حقوقی


6-1- نحوه ثبت لایحه دفاعیه


6-1-1- ورود به درگاه خدمات ‌الکترونیک ‌قضایی به نشانی ADLIRAN.IR


6-1-2- انتخاب آیکون سامانه خود کاربری اشخاص حقوقی


6-1-3- وارد نمودن شماره‌ ملی، رمز شخصی و شناسه ‌ملی وزارت ... (14000260381)


6-1-4- واردن نمودن رمز موقت ارسالی به تلفن همراه نماینده


6-1-5- انتخاب عنوان مناسب لایحه از جدول سمت راست صفحه


6-1-6- انتخاب آیکون ثبت و ویرایش لایحه


6-1-7- افزودن موضوع لایحه دفاعیه


6-1-8- وارد نمودن اقلام اطلاعاتی پرونده مشتمل بر شماره پرونده و ردیف فرعی و انتخاب گزینه صحت‌سنجی اطلاعات


6-1-9- وارد نمودن اقلام اطلاعاتی ابلاغیه شماره ابلاغیه، تاریخ صدور و تاریخ ابلاغ


6-1-10- بررسی اطلاعات ارائه‌کننده لایحه


6-1-11- وارد نمودن متن لایحه، تنظیم و ثبت موقت آن


6-1-12- -انتخاب گزینه بازگشت به فهرست


6-1-13- انتخاب آیکون منضمات


6-1-14- گزینه انتخاب برگ نمایندگی، وارد نمودن شماره نامه و تاریخ صدور برگ نمایندگی و آپلو‌د ‌نمودن تصویر آن


6-1-15- -انتخاب سایر ضمائم و آپلود نمودن سایر ادله و مستندات


6-1-16- انتخاب گزینه آماده‌سازی جهت محاسبه هزینه و ارسال


6-1-17- انتخاب گزینه اخذ امضای الکترونیک و درج امضای نماینده


6-1-18- انتخاب گزینه ارسال به واحد مربوطه


6-1-19- انتخاب گزینه ارسال رمز موقت لایحه، وارد‌‌نمودن رمز ارسالی به تلفن همراه و انتخاب گزینه ارسال به مرجع قضایی


6-2- نحوه ثبت لایحه اعتراضیه


6-2-1- ورودبه درگاه خدمات‌‌الکترونیک‌قضایی به‌نشانی  ADLIRAN.IR


6-2-2- انتخاب آیکون سامانه خود کاربری اشخاص حقوقی


6-2-3- وارد نمودن شماره ملی، رمز شخصی و شناسه ملی وزارت دادگستری (14000260381)


6-2-4- واردن نمودن رمز موقت ارسالی به تلفن همراه نماینده


6-2-5- انتخاب عنوان مناسب دعاوی اعتراضی از جدول سمت راست صفحه (واخواهی، تجدیدنظرخواهی، فرجام خواهی و...)


-6-2-6- انتخاب مرجع قضایی صادرکننده دادنامه از فهرست مراجع قضایی و انتخاب گزینه تقدیم لایحه


6-2-7- انتخاب گزینه ثبت و اصلاح دادخواست


6-2-8- تکمیل نمودن اقلام اطلاعاتی دادنامه (شماره دادنامه، شماره پرونده، تاریخ صدور و تاریخ ابلاغ) و رفتن به مرحله بعدی


6-2-9- انتخاب عنوان صحیح خواسته


6-2-10- درج مشخصات طرفین دعوای اعتراضی و ورود به مرحله بعد


6-2-11- انتخاب گزینه نماینده و تکمیل اطلاعات سجلی و نوع نمایندگی (نماینده حقوقی)


6-2-12- وارد نمودن متن لایحه و انتخاب گزینه ثبت موقت


6-2-13- انتخاب گزینه بازگشت به فهرست


6-2-14- انتخاب گزینه منضمات و آپلود تصویر مدرک نمایندگی و سایر ضمائم و پیوست‌ها


6-2-15- انتخاب گزینه آماده‌سازی جهت دریافت وجه و انتخاب گزینه مجوز ثبت بدون هزینه برای خواهان حقوقی دولتی در ردیف مجوزهای خاص و تایید اطلاعات


6-2-16- انتخاب گزینه اخذ امضای الکترونیک و درج امضای نماینده


6-2-17- انتخاب گزینه محاسبه و دریافت هزینه و پرداخت از طریق درگاه پرداخت الکترونیک


6-2-18- انتخاب گزینه ارسال به دفتر خدمات یا مرجع قضایی و ارسال لایحه به مرجع قضایی مربوطه


منابع و مآخذ