علم قاضی

بخش یکم: مقدمات
(1) ادله و اهمیت آن
دربارۀ اهمیت ادله
غفلت از ادلۀ اثبات در ایران
دربارۀ «دلیل»
دربارۀ «حقیقت»
لزوم گسست از «سنّت شارحان»
(2) جایگاه علم قاضی در نظام حاکم بر ادله
دربارۀ «موضوعیت داشتنِ دلیل»
رویکرد قانونگذار به طریقیت و موضوعیت
نگاه تاریخی به دو نظام
آثار قاعدۀ موضوعیت داشتن دلیل
یکم: اثر ایجابیِ قاعده
الف: دلیل شرعی و علم قاضی
ب: دلیل شرعی و ضرورت تحقیق
ج: دلیل شرعی و قاعدۀ درأ
دوم: اثر سلبیِ موضوعیت داشتنِ دلیل
بخش دوم: «علم یعنی یقین حاصل از مستندات»
(3) یقین
یقین؛ معانیِ نامتناسب
یکم: یقینِ معرفتی
دوم: یقین روانشناختی
معنای متناسب: یقین نوعی
(4) «حاصل از»
مفهومِ «بهترین تبیین»
«استنتاجِ بهترین تبیین» و علم قاضی
سرقت از جواهرفروشی؛ یک پرونده خیالی
ماجرای قتل لیلا و فضلعلی؛ یک پروندۀ واقعی
ماجرای حمل و نگهداری مواد مخدر توسط فرهاد
«نامه‌ای از گور»
(5) مستندات بیّن
ویژگیهای «مستندات بیّن»
یکم: «قاعدۀ ربط»
دوم: قابلیتِ استماع
سوم: قابلیت اطمینان
چهارم: «وزن» یا «ارزشِ اثباتیِ» قرائن و امارات
چرا «بیّنبودنِ» امارهها و قرینهها مهم است؟
بخش سوم: آثار نظریه
(6) برخی از نتایج نظریۀ «یقین نوعی»
یک: «علم قاضی»، معیار اثبات است نه دلیل اثبات
دو: علم قاضی، معیاری «نامتقارن» است
سه: تعمیم‌ها؛ ضروری اما خطرناک
الف: ضرورت تعمیمها
ب: خطرناکیِ تعمیمها
بند یکم: نقد خودتعمیم
بند دوم: نقد کاربرد تعمیم در این مورد خاص
چهار: ارتباط علم قاضی و اصل برائت
پنج: علم قاضی و اخلاق وکالت
(7) کارکرد علم قاضی
(8) عدالت برای بزه‌دیدگانِ بهرسمیت‌شناخته‌نشده؛ نگاهی از منظر علم قاضی
یک: سرشت حکم برائت: حقیقت یا اثبات؟
دو: جبران خسارت از «بزه‌دیده» در موارد تبرئه کیفری
تفاوت معیار اثبات در دعاوی مدنی و کیفری
اجرای قاعده در «زنای به عنف»
سه: «عدالت ترمیمی» برای بزه‌دیدگانِ به رسمیت‌شناخته‌نشده
(9) مسئلۀ علم شخصیِ قاضی
مسئلۀ «علم شخصی» در فقه و کامن‌لا
الف: روایت تحول «علم قاضی» در تاریخ فقه
ب: علم شخصی در کامن‌لا
امکان استنادِ قاضی به علم شخصیِ خود
استدلالهای علیه اعتبار علم شخصی قاضی
ارزیابیِ یک استدلال
منابع و مآخذ