نظریه عمومی سیاست گذاری جنایی

سخن ناشر
فهرست اجمالی مطالب
دیباچه استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمدعلی اردبیلی
مقدمه
مقدمه چاپ دوم
بخش نخست: سیاستگذاری جنایی در بستر پنداشتهای ذهنی حاکم بر ساخت سیاسی
فصل نخست: مفهوم و جایگاه ساخت سیاسی در فرایند سیاست‌گذاری جنایی
گفتار نخست: شناخت مفهوم ساخت سیاسی از منظر ایدئولوژی؛ حاکمیت سیاسی در بستر ارزشها و باورها
بند نخست: تعریفهای معناگرا
الف) معناگرایی مثبت
1. علم ایدهها
2. آگاهی مرحلهای از تاریخ
3. فلسفه سیاسی چپ
ب) معناگرایی منفی
1. آگاهی کاذب
2. جباریت
بند دوم: تعریفهای ساختارگرا
الف) ساختارگرایی گسترده
ب) ساختارگرایی محدود
1. رویکردگرایی
2. عینیتگرایی
گفتار دوم: نتایج مداخله ساخت سیاسی در فرایند سیاستگذاری جنایی
بند نخست: نتایج سلبی
الف) عدم استقلال نظام سیاستگذاری جنایی
ب) عدم امکان نقد ایدئولوژی حاکم
بند دوم: نتایج ایجابی
الف) ارزشها
1. تبیین نظری مفهوم و جایگاه ارزش در فرایند سیاستگذاری جنایی
1-1. ارزش در برابر عقلانیت و علم
2-1. ارزش در چهارچوب عقلانیت و علم
1-2-1. رویکردهای ناظر به منشأِ واردکننده ارزش
2-2-1. رویکردهای ناظر به ماهیت ارزش واردشده
1-2-2-1. نفی جایگاه پایدار ارزش
2-2-2-1. نفی خاستگاه مستقل ارزش
1-2-2-2-1. ارزش همسان عقلانیت
2-2-2-2-1. ارزش همسان واقعیت
2. ارزشها در بستر مداخله ایجابی ساخت سیاسی در فرایند سیاستگذاری جنایی
1-2. مداخله انشائی
1-1-2. قهری بودن مداخله
2-1-2. مؤثر بودن مداخله
3-1-2. گسترده بودن مداخله
2-2. مداخله نظارتی
ب) باورها و ابزارها
1. باورها
2. ابزارها
1-2. ابزارها در برابر ارزش
2-2. ابزارها در چهارچوب ارزش
1-2-2. ابزارها تبلوری از یک ارزش معین
2-2-2. ابزارها تبلوری از یک فرهنگ معین
فصل دوم: بایسته‌های حاکم بر مداخله ذهنی ساخت سیاسی در فرایند سیاست‌گذاری جنایی
گفتار نخست: الگوی کارآمدسازی و ماهیت ارزشها
گفتار دوم: الگوی کارآمدسازی و جایگاه ارزشها
بند نخست: جایگاه ارزشها و کارآمدسازی سیاستگذاری جنایی از منظر اثباتی
الف) طرح موضوع
ب) ترسیم جایگاه
1. رویکرد حداکثری انطباقپذیری
1-1. از منظر ایجابی
2-1. از منظر سلبی
2. رویکرد حداقلی پیامدگرایانه
بند دوم: جایگاه ارزشها و کارآمدسازی سیاستگذاری جنایی از منظر اجرایی
گفتار سوم: الگوی کارآمدسازی و چگونگی مداخله ارزشها
بند نخست: ضرورت داشتن مداخله (سنجش ضرورتها)
بند دوم: امکانپذیر بودن مداخله (سنجش قابلیتها)
الف ـ ناتوانی از بازدارندگی نسبت به رفتار جرمانگاریشده
ب ـ تنزل اعتبار و جایگاه نظام عدالت کیفری
ج ـ تحول ماهیتی سیاست پاسخ‌دهی جنایی به بیانیه سیاسی
بند سوم: مؤثر نمودن مداخله ‌(سنجش نیازها)
الف) مؤثرسازی موردی ارزشها ‌(جرمانگاری رفتارهای ناقض ارزش)
ب) مؤثرسازی راهبردی ارزشها ‌(هماهنگ نمودن راهبردهای کلان برنامهریزی با ارزش مورد حمایت)
بخش دوم: سیاستگذاری جنایی در بستر واقعیتهای عینی (تجربی) و عقلانی حاکم بر ساخت اجتماعی
فصل نخست: مفهوم و جایگاه عینیت و عقلانیت در فرایند سیاست‌گذاری جنایی
گفتار نخست: پدیدارشناسی علم (شناخت تجربی) و عقلانیت
بند نخست: درآمدی بر مفهوم علم ‌(شناخت تجربی)
الف) جزمیت شناخت؛ تقلیل شناخت بشری به اثباتپذیری تجربی
1. ساختارگرا
2. تقلیلگرا
3. سادهگرا
ب) نسبیت شناخت؛ تقلیل شناخت علمی به تجرید و انتزاع
1. اتمیزه شدن شناخت علمی
2. خنثی و بیاثر نمودن کنش علمی
3. غیرخطی کردن نظام مدیریت و برنامهریزی
ج) نظریهای بودن شناخت؛ تحول هویت مکانیکی علم به سرشتی نظریهای
1. تقلیل ناپذیری گستره شناخت معتبر انسانی به سطح شناخت تجربی
2. تقلیلناپذیری تمامیت موضوع شناخت تجربی به مکانیسمی قابل تجربه
3. تقلیلناپذیری تمامیت شناخت علمی به امور قابل تجربه
4. تقلیلناپذیری شناخت تجربی و عقلانی به ذهنیت، هویت و موقعیت سوژه
بند دوم: تأملی بر مفهوم عقلانیت
الف) عقلانیت بهمنزله مرجع شناخت
ب) عقلانیت به‌منزله قابلیت استدلالپذیری
ج) عقلانیت به‌منزله شناخت مستقیم
گفتار دوم: جایگاه شناخت علمی (تجربی) و عقلانی در فرایند سیاستگذاری جنایی
بند نخست: شناخت تجربی ـ عقلانی در بستر انگارههای ارزشگرایانه نظام سیاستگذار جنایی
الف) نارسایی متدولوژیک
ب) انحراف اجرایی
ج) نادرستی تحلیل نتایج
بند دوم: تحولات سیاستگذاری جنایی در بستر دگرگونیهای معناشناختی علم و عقلانیت؛ از تجربهگرایی سادهساز محیط اجتماعی تا عقلگرایی سادهساز سیاستهای پاسخدهی
الف) مبانی نظری
ب) جلوههای عملی
1. اقدامات کنشی
2. اقدامات واکنشی
1ـ2. تدابیر کیفری
2ـ2. تدابیر بازپرورانه
1ـ2ـ2. محدود شدن گستره شمول برنامههای اصلاحی و بازپرورانه
1ـ1ـ2ـ2. محدودیتهای ناشی از نوع جرایم ارتکابی
2ـ1ـ2ـ2. محدودیتهای ناشی از حقوق بزهدیدگان جرم
2ـ2ـ2. فنی شدن برنامههای اصلاحی و بازپرورانه
فصل دوم: بایستههای تجربی و عقلانی حاکم بر فرایند سیاستگذاری جنایی
گفتار نخست: الگوی کارآمدسازی مراجع پاسخدهی
بند نخست: مبانی نظری و برآیند اجرایی مداخله نهادهای مدنی در روند طراحی و اجرای سیاستهای پاسخدهی
الف) مبانی نظری
ب) برآیند اجرایی
1. بهینهسازی سیاستهای پاسخدهی
2. مؤثرسازی بعدی سیاستهای پاسخدهی
3. تکمیل نمودن سیاستهای پاسخدهی
بند دوم: مبانی نظری و برآیند اجرایی مداخله بخش خصوصی در روند طراحی و اجرای سیاستهای پاسخدهی
الف) مبانی نظری
ب) برآیند اجرایی
گفتار دوم: الگوی کارآمدسازی سیاستهای پاسخدهی
بند نخست: بایستههای ناظر به چگونگی تنظیم سیاست‌‌های پاسخ‌‌دهی
الف) شفافیت در کلمات و عبارات
ب) تبیین شرایط، حقوق و تکالیف
1. ماهیتی
2. مبنایی
ج) تعیین ساختار و ترسیم فرایند اجرایی
1. گزینش دستگاه مجری و ترسیم حدود اختیارات واگذارشده بر اساس موازین فنی
2. شفافیت در دلایل انتخاب دستگاه مجری
3. شفافیت در نحوه عملکرد دستگاه مجری
د) تعیین اهداف و نتایج مورد انتظار
بند دوم ـ بایستههای ناظر به روند شکل‌‌گیری سیاست پاسخدهی
الف) نظاممندی
1. شناسایی
1ـ1. شناسایی عینی
1ـ1ـ1. وضعیت آسیبزا ‌(مسألهساز)
2ـ1ـ1. پیامدها
3ـ1ـ1. پاسخها (نمای کنونی نظام پاسخدهی)
2ـ1. شناسایی ذهنی
2. طراحی
1ـ2. بستر سلبی
2ـ2. بستر ایجابی
1ـ2ـ2. اهداف
2ـ2ـ2. منابع
3ـ2ـ2. پاسخها
3. اجراییسازی
1ـ3. فرایند اجرا
1ـ1ـ3. شیوه رسمی طرح پاسخ
2ـ1ـ3. دستگاه مجری پاسخ
2ـ3. منابع اجرا
1ـ2ـ3. بودجه اجرای طرح
2ـ2ـ3. امکانات مورد نیاز
4. نظارت و ارزیابی
1ـ4. نظارت بر اجرا
2ـ4. ارزیابی عملکرد
1-2-4. نهاد ارزیابی‌کننده
2-2-4. شاخصههای ارزیابی
1-2-2-4. معیارهای فنی
2-2-2-4. معیارهای بودجهای
3-2-4. روشهای اجرای ارزیابی
1-3-2-4. ارزیابی مقایسه‌ای
2-3-2-4. ارزیابی تحولی
3-3-2-4. ارزیابی پیامدگرایانه
ب) پیوستگی
1. پیوستگی درونی
1-1. همسویی اجزاء یک برنامه معین پاسخ‌دهی با یکدیگر
2-1. هماهنگی تدابیر تدوینی با سایر سیاست‌های پاسخ‌دهی مرتبط
3-1. همبستگی تدابیر تدوینی با ساختار کلان برنامه‌ریزی عمومی و جنایی کشور
2. پیوستگی بیرونی
1-2. سیاستگذاری جنایی در سطح بینالمللی
2-2. مداخله در سیاست‌گذاریهای جنایی ملی
1-2-2. ترسیم مرزهای مجاز سیاست‌گذاری
2-2-2. مداخله رسمی در فرایند سیاست‌گذاری
فهرست منابع و مآخذ
الف ـ منابع فارسی
ب ـ منابع عربی
ج ـ منابع انگلیسی
د ـ منابع فرانسوی
ه ـ سایتهای اینترنتی
و ـ لوایح، قوانین، آییننامهها، آراء و نظریات رسمی مورد استناد
قسمت نخست ـ متون انگلیسی
قسمت دوم ـ متون فارسی
نمایه